Avrupa’nın önündeki acı seçim: Silah mı tereyağı mı?

AVRUPA’NIN DÖNÜŞÜMÜ

Yıllar evvel Soğuk Savaş sona erdiğinde, Avrupa hükümetleri askeri bütçelerini kıstı ve toplumsal programlara birkaç trilyon dolar harcadı.

Bu, Avrupa’nın çok az dış tehditle karşı karşıya olduğu ve ABD’nin muhafazasından yararlandığı bir periyotta seçmenler ortasında tanınan bir siyasetti.

EĞİLİMİ BİLAKİS ÇEVİRMEK

Ukrayna’daki tansiyon ise yıllardır tırmanmaya devam ediyor ve ABD odağını Çin’e kaydırmış durumda.

Ancak tüm bunlara karşın Avrupa ülkeleri, bu barış vakti avantajlarından vazgeçmeyi sıkıntı buluyor. Birden fazla ülke, ordularını savaşa hazır hale getirmeyi başaramıyor.

Silahları tereyağıyla değiştirmek kolaydı; bu eğilimi bilakis çevirmek çok daha sıkıntı.

“AVRUPA ORDUSUNA EHEMMİYET VERMİYOR”

Avrupa’nın en büyük iktisadı olan Almanya’da, askeri üsler bakımsız durumda yahut spor merkezleri, yaşlı bakım meskenleri ve emeklilik fonu ofisleri de dahil olmak üzere sivil kullanım alanlarına dönüştürülüyor.

Soğuk Savaş sırasında Batı Almanya’da yarım milyon ve Doğu Almanya’da 300 bin askeri olan ordunun bugün yalnızca 180 bin işçisi mevcut.

Almanya’nın 1980’lerin sonlarında sahip olduğu 2 binden fazla Leopard 2 ana muharebe tankına kıyasla, şu anda yalnızca birkaç yüz operasyonel tankı bulunuyor.

TEHDİT DÜZEYİ VE YANINDA GEREKTİRDİKLERİ

Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, gelecek yılki askeri harcamalar için talep ettiğinden çok daha azını almasının akabinde gazetecilere, “Bu durum beni üzüyor. Bu, tehdit düzeyinin gerektirdiği süratte yapamayacağım birtakım şeyler olduğu manasına geliyor” diye konuştu

“AVRUPA ÜLKELERİ NATO’DA ABD YÜKÜNÜ PAYLAŞMALI”

Diğer yandan NATO’nun askeri harcamasının üçte ikisini karşılayan ABD’de lider adaylarının ikisi de Avrupa’nın kayda paha bir formda bu yükün altına girmesi gerektiğini savunuyor.

Donald Trump’ın başkanlık yaptığı devirde kurduğu baskı, yine seçilirse artarak devam edecek üzere görünüyor.

Eski lider, Avrupa devletlerinin NATO’nun yüzde 2 amacını aşarak gayrisafi yurtiçi hasılalarının en az yüzde 3’ünü birliğe vermeleri gerektiğini vurguluyor.

“DÖNÜM NOKTASI”

Münih merkezli fikir kuruluşu Ifo, Soğuk Savaş sonrasında Avrupa’nın askeri harcamaları kısarak 1991’den beri 1,8 trilyon euro tasarruf ettiğini bildiriyor. 

Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesinden sonra Almanya, bunun bir “dönüm noktası” olduğunu belirtip gayrisafi yurtiçi hasılasının yüzde 2’sini askeriyeye harcama kararı alsa da atılan adımlar kâfi görülmüyor.

ALMANYA SAVUNMAYA PARA HARCAMAK İSTEMİYOR

Almanya’nın 2025 bütçesi için bu yılın başlarında yapılan müzakereler sırasında Maliye Bakanı Christian Lindner, sosyal harcamaları üç yıl boyunca dondurarak savunma için para hür bırakmak istedi.

Bu atak, iktidar koalisyonundaki başka partiler tarafından reddedildi ve temel savunma bütçesi, 2024’e kıyasla yalnızca 1,2 milyar euro artırıldı; bu da askeri işçi için son maaş artırımını karşılamaya yetecek kadardı.

“SOSYAL HARCAMA GEREKLİ”

Almanya İktisat ve İklimi Koruma Bakanı Robert Habeck ise radikal sağın yükselişi üzere tehditlere vurgu yaparak, “Orduya daha fazla para vermemiz gerekiyor diye refah devletinden vazgeçme kanısını ölümcül buluyorum. Ülkeyi bir ortada tutmak için toplumsal harcama gerekli” yorumunda bulundu.

SİLAH MI TEREYAĞI MI?

Dünyanın önde gelen gazetelerinden Wall Street Journal ise bu ikilemi tek bir soruyla özetliyor: Silah mı tereyağı mı?