ABD basını Trump’ın önündeki üç seçeneği yazdı. “İran’da denetimi kaybetti”

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Amerikan New York Times gazetesinde yer alan makalede “Trump, İran’daki olayların denetimini kaybetti” başlığı kullanıldı.

Makale, Merkezi Brüksel’de bulunan fikir kuruluşu Uluslarararası Kriz Kümesi’nin İran Yöneticisi Ali Vaiz tarafından kaleme alındı.

Vaiz, makalesinde Trump’ın Çarşamba günü ulusa sesleniş konuşmasında İran’a karşı her taktiksel çatışmayı kazandığını söylerken haklı olduğunu vurguladı. Lakin Trump’ın başkomutan olarak olayların denetimini yeniden de kaybettiğinin altını çizdi.

“ACI TESLİMİYETE DÖNÜŞMEDİ”

Ali Vaiz, “Bu savaşın temel sorusu hiçbir vakit İran’ın ziyan görüp görmeyeceği değildi. Asıl soru, acının teslimiyete dönüşüp dönüşmeyeceğiydi. Şimdiye kadar dönüşmedi.” tabirini kullandı.

Rejim değişikliği gayesinin Hamaney’in yerine bir oburunun geçmesiyle çürütüldüğünün altını çizdi.

Vaiz, İran’ın İsrail ve Körfez ülkelerine dron ve füze taarruzlarını sürdürdüğüne de dikkat çekti. İranlıların Hürmüz Boğazı’ndaki trafiği denetim altına almayı başardıklarını da hatırlattı.

Ali Vaiz, İran’ın konvansiyonel bir askeri çatışmada üstünlük sağlayamasa da çatışmayı uzatabileceği, maliyeti artırabileceği, global ekonomiyi sekteye uğratabileceği yorumunda bulundu.

Vaiz’e nazaran bu süreç, zayıflamış bir ordunun ve ağır hasar görmüş bir devletin, rakiplerini rehin tutmak için kitle imha silahına muhtaçlık duymadığını da gösterdi

Ali Vaiz, ” Savaş, İslam Cumhuriyeti’nin karşı karşıya olduğu zorlukları daha artırsa da İran başkanlarının kendilerini kuşatma altındaki bir ulusun işkencecileri değil, koruyucuları olarak yine konumlandırmalarına imkan sağladı.” değerlendirmesinde bulundu.

TRUMP’IN ÖNÜNDEKİ ÜÇ SEÇENEK

Uluslararası Kriz Kümesi’nin İran Yöneticisi, Trump’ın önünde üç seçenek olduğu görüşünde..

İlk seçenek olayların daha da tırmandırılması ve Amerikan özel kuvvetleri’nin İran’ın kimi noktalarını ele geçirmek için indirme harekatı yapması.

Bu seçeneğin savaşı büsbütün değiştireceğine dikkat çekildi.

İran’ın Hürmüz Boğazı’na mayın döşeyebileceği, Amerikan askerlerini daha direkt maksat almaya başlayabileceği ve Körfez ülkelerinin alt yapılarına daha ağır akınlar düzenleyebileceği belirtildi. Ali Vaiz, bu durumun bölge ülkelerini ateşe çekeceği yorumunda bulundu.

İkinci seçenekse Trump’ın İran’ın kabiliyetlerini daha uzun periyotta zayıflatarak savaşı sonra bitirmesi. Vaiz’e nazaran Trump’ın yakın devir planı bu. Lakin akan kanı durdursa da böylesi bir senaryo Körfez ülkeleri ve dünyanın geri kalanı için felaket manasına gelecek. Çünkü bu ülkeler, global ekonomiyi istediği vakit alt üst edebileceğini gösteren, yaralı ve saldırgan bir İran ile başa çıkmak zorunda kalacak.

Son seçenek ise muahede; lakin ABD ve İran’ın muahedenin kuralları konusunda hayli farklı görüşlere sahip olması nedeniyle bu şu anda pek umut verici görünmüyor. Bu sorunu çözmek için iki tarafın da yalnızca silahları susturmak yerine, altta yatan farklılıkları ele alan diplomatik bir efor göstermesi gerekiyor.

Vaiz’e nazaran en güzel seçenek bu. Hürmüz Boğazı’nın açılması, İran’ın uranyum stoğuna tahlil bulunması ve İran halkına yardım kelamının yerine getirilmesi gerekiyor. Bunlar yalnızca müzakerelerle sağlanabilir.