admin
02 Ağustos 2026 Pazar
DİĞER YAZARLARIMIZ
BM’den El Nino alarmı: Dünya bilinmeyen bir periyoda giriyor
News
Guterres, “İki ay evvel El Nino’nun kapımıza dayandığını söylemiştim. Artık meskenin içinde ve sıcaklığı daha da artırıyor.” tabirlerini kullandı.
El Nino’nun, insan kaynaklı iklim değişikliğinin tesirlerini daha da güçlendirdiğini vurgulayan Guterres, “El Nino, aslında alevler içinde olan gezegene adeta yakıt ekliyor.” dedi.
El Nino, ekvatoral Pasifik Okyanusu’nun orta ve doğu kesitlerindeki deniz yüzeyi sıcaklıklarını artırarak rüzgar, yağış ve atmosfer sirkülasyonunu değiştiriyor. Bu durum da dünyanın birçok bölgesinde aşırı sıcaklık, kuraklık ve şiddetli yağış üzere aşırı hava olaylarını tetikliyor.
Guterres, bu yaz dünyanın birçok bölgesinde görülen rekor sıcaklıkların, yıkıcı orman yangınlarının ve binlerce can kaybının gelecekte yaşanabileceklerin sadece habercisi olduğunu söyledi.
“İspanya, Fransa ve daha birçok ülkede apokaliptik orman yangınları gördük. Fakat son bilimsel bilgiler bunun sadece bir başlangıç olduğunu gösteriyor.” tabirlerini kullandı.
Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) son iddialarına nazaran, El Nino’yu besleyen Pasifik suları şimdiye kadar yılın bu periyodunda hiç olmadığı kadar sıcak.
Deniz yüzeyi sıcaklıklarının mevsim normallerinin yaklaşık 3 derece üzerine çıktığını belirten Guterres, ekim ayına kadar dünyanın neredeyse tüm kara kesimlerinde olağanın üzerinde sıcaklıklar beklendiğini söyledi.
Bu durumun mevsimsel sıcaklık rekorlarını kırabileceği ve aşırı hava olaylarını daha da şiddetlendirebileceği ikazında bulundu.
Guterres, iklim krizinin sırf sıcak hava dalgalarıyla hudutlu olmadığını belirtti.
Hindistan’da muson yağışlarının olağanın altında seyrettiğini, Orta Amerika, Karayipler, Güney Amerika’nın birtakım bölgeleri, Güney Asya, Güneybatı Pasifik, Avrupa ve Afrika’da ise daha sıcak ve daha kurak şartların beklendiğini söz etti.
Guterres, hükümetlere dört temel davette bulundu:
- Kentler ve ülkeler genelinde sıcak hava aksiyon planları ile erken ihtar sistemlerinin yaygınlaştırılması,
- Aşırı sıcak altında çalışan emekçileri koruyacak yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesi,
- Şehirler, konutlar, okullar ve hastanelerin aşırı sıcaklara güçlü biçimde planlanması,
- Fosil yakıt kullanımının azaltılarak iklim krizinin temel sebepleriyle uğraş edilmesi.
Guterres, “İklim krizi artık aşırı süratte ilerliyor. Dünya, her felaketi tek tek yönetmek yerine krizi besleyen sebepleri ortadan kaldırmak zorunda.” dedi.
İtalya, İspanya ile Schengen uygulamasını askıya aldı
News
Roma idaresinin aldığı kararla birlikte İtalya ile İspanya arasında uçak ve deniz yoluyla seyahat eden yolcular, Schengen kapsamında özgür dolanım yerine yine pasaport kontrolünden geçecek.
İtalya İçişleri Bakanlığı, Fransa ile de anlaşarak Fransa-İtalya kara sonundaki kontrollerin sıkılaştırılacağını duyurdu. Emel, evraksız göçmenlerin İtalya’ya girişini engellemek olarak açıklandı.
MUHALEFET: SEMBOLİK VE POPÜLİST BİR ADIM
Başbakan Giorgia Meloni hükümetinin kararı muhalefetin yansısını çekti.
Merkez sol Demokrat Parti’nin üst seviye isimlerinden Piero De Luca, kararın göç sıkıntısını çözmeyeceğini savunarak, bunun sırf iç siyasete yönelik “demagojik” bir adım olduğunu söyledi.
Muhalefet, Ceuta’ya ulaşan göçmenlerin büyük kısmının İtalya’ya gitme niyetinde olduğuna dair rastgele bir delil bulunmadığını belirtti.
MELONİ HÜKÜMETİ ÜZERİNDE BASKI ARTIYOR
2022 yılında yasa dışı göçü azaltma vaadiyle iktidara gelen Meloni hükümeti, son periyotta göçmen aykırısı telaffuzlarıyla öne çıkan eski general Roberto Vannacci’nin liderliğindeki aşırı sağ partinin yükselişi sebebiyle baskı altında bulunuyor.
Hükümet, yine gündemin birinci sırasına yerleşen göç tartışmaları karşısında sınır güvenliği konusunda sert bir tavır sergilemeye çalışıyor.
CEUTA’DA GÖÇMEN AKINI GERİ PÜSKÜRTÜLDÜ
İspanya ise Ceuta’ya yönelik kitlesel göçmen geçişini denetim altına aldığını açıkladı.
Madrid idaresine nazaran, hududu geçen 50 binden fazla kişinin büyük kısmı istekli olarak tekrar Fas tarafına döndü.
SCHENGEN NEDİR?
Schengen Bölgesi, 29 Avrupa ülkesi arasında pasaport denetimi olmadan seyahat edilmesini sağlayan özgür dolanım sistemi olarak uygulanıyor. Fakat üye ülkeler, kamu sistemi yahut ulusal güvenlik gerekçesiyle bu denetimleri süreksiz olarak tekrar uygulamaya koyabiliyor.
Gömeç yangınının sebebi aşikâr oldu. İki kuşkulu tutuklandı
News
Balıkesir’in Gömeç ilçesinde yaklaşık 3 gün evvel orman yangını çıktı.
Gömeç’e bağlı Kumgedik Mahallesi kırsalında evvelki gün başlayan yangının denetim altına alınabilmesi için Orman Bölge Müdürlüğü ve itfaiye takımlarının çalışmaları devam ederken yeni bir gelişme yaşandı.
Balıkesir Valiliği, yangının çıkış nedenine ait açıklama yaptı.
Valilik tarafından yapılan açıklamada “O.G. ve M.Y. isimli şahısların konutunun bahçesinde kaynak yaptığı esnada çıkan kıvılcımdan başladığı tespit edildi.” denildi.
Şüpheliler, jandarmadaki süreçlerinin akabinde tutuklandı.
Gömeç’te çıkıp Ayvalık ilçesine sıçrayan yangına 5 uçak, 6 helikopter, 57 arazöz, 42 itfaiye aracı, 58 su tankeri, 16 birinci müdahale aracı, 181 hizmet aracı, 14 dozer, 17 kepçe ve greyder, 3 TOMA, 10 otobüs ve 13 ambulans ile 850 işçi ve 55 orman gönüllüsü müdahale etti.
Risk altında bulunan Ayvalık’a bağlı kırsal Hacıveliler ve Tıfıllar mahallelerinin sakinleri önlem gayeli tahliye edildi. Kırsal Bağyüzü Mahallesi de önlem gayesiyle boşaltıldı.
Çalışmalar sırasında ikisi itfaiye, biri orman çalışanı olmak üzere 4 kişi yaralandı, alevlerin arasında kalan İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne ilişkin bir su tankeri yandı.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Gömeç’teki yangının büyük ölçüde denetim altına alındığını tabir etti.
Pentagon imzaladı. 135 milyar doları geçiyor
News
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), bu hafta Patriot tedbire füzeleri ile nükleer denizaltı üretimini hızlandırmak maksadıyla temel savunma yüklenicileriyle toplam pahası 135 milyar doları aşan iki dev sözleşme açıkladı.
Anlaşmalar, ABD Başkanı Donald Trump’ın savunma şirketlerine hissedar ödemeleri yerine fabrikaları büyütme ve üretime öncelik verme yönünde baskı yaptığı bir devirde duyuruldu.
Trump idaresi, gelecekteki çatışmalara hazırlık hedefiyle “nesiller uzunluğu gerekli bir yatırım” olarak nitelediği 1,5 trilyon dolarlık eşsiz bir savunma bütçesi talep ediyor.
Açıklanan çok yıllı mutabakatlar, silah tedarikçilerini garantiye almayı ve savunma yüklenicilerine üretim çizgilerindeki kapasiteyi artırma itimadı vermeyi amaçlıyor.
Aralarında Savunma Bakanı Pete Hegseth’in de bulunduğu üst seviye Pentagon yetkililerinin, büyük yüklenicilerin eserleri geç ve bütçe aşımıyla teslim etmesinden şikayet etmesinin akabinde çok sayıda kontrat duyurusu yapıldı.
ABD Ordusu, Lockheed Martin ile nisan ayında yapılan ön muahedeyi, PAC-3 MSE (Füze Segmenti Geliştirme) tedbire füzeleri için 58,6 milyar dolar pahasında ve yedi yıla yayılan bir kontrata dönüştürdü.
Reuters’ın haberine nazaran 2032 mali yılına kadar sürecek olan plan, Lockheed Martin’in yıllık füze üretimini 2 bin adede çıkarma ve 2030 yılına kadar kapasitesini üç katına yükseltme maksadını destekliyor.
Sözleşme, Trump’ın yüklenicilere kritik silahların üretimini dört katına çıkarma yönünde yaptığı davetin akabinde geldi.
İdarenin, şirketlerin temettü ve pay geri alımlarına odaklanmak yerine fabrikalara yine yatırım yapmasını istediği bildirildi.
Ön muahedenin tam bedele ulaşması için ABD Kongresi’nin ödenek tahsis etmesi gerekiyor.
Lockheed Martin’in daha evvel yılda yaklaşık 600 füze üreten kapasitesini 2030’a kadar yıllık 2 bin adede çıkaracak bu mukavele, şirketin ikinci büyük uzun vadeli füze anlaşması oldu.
Şirket, 2026’nın başlarında Pentagon’dan THAAD (Yüksek İrtifa Bölge Hava Savunması) tedbire füzelerinin üretimini yedi yılda dört katına çıkarmak üzere 35 milyar dolar kıymetinde bir kontrat almıştı.
Lockheed Martin ayrıyeten, tanesi yaklaşık 4 milyon dolar olan PAC-3 MSE’nin yarı fiyatından daha ucuza mal olan daha düşük maliyetli bir Patriot füzesi tanıttı.
Pentagon, füze kontratından farklı olarak, ABD Deniz Kuvvetleri bünyesinde General Dynamics’e bağlı Electric Boat ile HII’a (Huntington Ingalls Industries) bağlı Newport News Shipbuilding şirketlerine dokuz adet Virginia sınıfı atak denizaltısı ve beş adet Columbia sınıfı balistik füze denizaltısı inşası için 76,6 milyar dolarlık mukavele verdi.
Çalışmaların Temmuz 2038’e kadar sürmesi bekleniyor.
Bloomberg medya kuruluşunun aktardığına nazaran kontratlar, Tomahawk seyir füzesi kapasitesi artırılmış dokuz adet yeni model “Block VI” Virginia sınıfı denizaltıyı ve planlanan 12 gemilik filodaki beş ek Columbia sınıfı nükleer füze denizaltısını kapsıyor.
ABD Deniz Kuvvetleri bu yatırımı “nesilde bir görülecek bir yine yapılanma” olarak tanımladı.
Reuters’a konuşan Koramiral Robert Gaucher, kesintisiz üretimin “dünyanın en ölümcül, hayatta kalma yeteneği en yüksek ve esnek muharebe platformunu” teslim ederken gemi üretim altyapısını istikrara kavuşturacağını belirtti.
Muahedeler ayrıyeten tersane altyapısını geliştirme çalışmalarını da içeriyor.
Açıklamanın akabinde New York borsa kapanışı sonrası süreçlerde General Dynamics hisseleri yüzde 2,6, Huntington Ingalls payları yüzde 3,9 ve Lockheed Martin payları yüzde 0,5 bedel kazandı.
ABD’nin İran’da önleyici füzeler kullanması ve Ukrayna’ya hava savunma sistemleri tedarik etmesi sebebiyle Patriot füzelerine olan talep büyük artış gösterdi.
Savunma sanayii ve güvenlik odaklı fikir kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS), ABD’nin elinde binden az Patriot tedbire füzesi kaldığını kestirim ediyor.
İran ile yaşanan savaş, ABD silah stokları üzerindeki baskıyı artırdı. Ortadoğu’daki ABD kuvvetleri, İran’ın balistik füzelerine ve tek yönlü akın insansız hava araçlarına karşı savunma yapmak gayesiyle her biri yaklaşık 4 milyon dolara mal olan yüksek değerli önleme füzelerinden büyük ölçülerde tüketiyor.
Savaşın Ortadoğu geneline yayılmasıyla birlikte Basra Körfezi ülkeleri de güç tesislerine ve kritik altyapılara yönelik yüzlerce füze ve İHA saldırısına karşı korunmak için Patriot füzelerini konuşlandırdı.
Dünya doğalgaz ve petrol akışının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı stratejik ehemmiyetini korurken, tırmanan savaşa karşın tankerlerin bölgeden geçişi sürüyor.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (Centcom) 29 Temmuz’da İran’a yönelik misilleme akınları düzenlendiğini duyurdu.
Lockheed Martin’in kapasite artırımı amaçlarına karşın, bu üretim bilhassa Çin üzere İran’dan daha güçlü bir rakibe karşı uzayan bir savaşta ABD’nin askeri muhtaçlıklarını karşılamaya yetmeyebilir.
Pentagon’un taahhütleri savunma kesiminde yeni bir stok yenileme devrine işaret ediyor.
Füze talebinin satışları ve sipariş toplamını artırmasıyla Lockheed Martin ve RTX Corp. 2026 varsayımlarını yükseltti.
Sektördeki harcama artışı savunma borsa yatırım fonlarına (ETF) da yansıdı.
RTX, General Dynamics ve Lockheed Martin paylarını tutan iShares U.S. Aerospace & Defense ETF (ITA) yılbaşından bu yana net varlık kıymetinde yüzde 9,21 getiri sağladı.
Her üç şirkete de portföyünde yer veren Invesco Aerospace & Defense ETF (PPA) yüzde 8,23 kazandırdı. Eşit yüklü SPDR S&P Aerospace & Defense ETF (XAR) ise yılbaşından bu yana yüzde 6,11’lik getiriye öncülük etti.
Bu artışlar Trump’ın 1,5 trilyon dolarlık savunma bütçesi teklifine yönelik piyasa beklentilerini yansıtsa da kontratların uygulanması Kongre’nin fon onayına bağlı kalmaya devam ediyor.